اخراج غیرقانونی کارگر چه حکمی دارد؟

اخراج غیرقانونی کارگر زمانی مطرح می‌شود که کارفرما بدون رعایت شرایط و تشریفات قانونی، رابطه کاری را خاتمه دهد. مطابق قانون کار، کارفرما در مواردی که قصد اخراج کارگر به دلیل قصور در انجام وظایف یا نقض آیین‌نامه‌های انضباطی را دارد، باید شرایط قانونی مربوط را رعایت کند و در موارد انضباطی، اخطارهای کتبی قبلی نیز اهمیت دارد.

اگر کارگر معتقد باشد که بدون دلیل موجه و برخلاف مقررات از کار اخراج شده است، می‌تواند برای اعتراض به اخراج و مطالبه حقوق قانونی خود از طریق مراجع حل اختلاف اداره کار اقدام کند. در جریان رسیدگی، دلایل اخراج، قرارداد کار، سابقه اشتغال، مدارک مربوط به عملکرد کارگر، اخطارهای انضباطی و سایر مستندات طرفین مورد بررسی قرار می‌گیرد. طبق ماده ۱۶۵ قانون کار، اگر مرجع حل اختلاف تشخیص دهد اخراج کارگر بدون دلیل موجه انجام شده است، اصل بر صدور حکم بازگشت به کار و پرداخت حقوق از تاریخ اخراج خواهد بود.

بنابراین در صورت اثبات اخراج غیرقانونی، کارگر می‌تواند علاوه بر بازگشت به کار، حقوق و مزایایی را که مطابق حکم و مقررات از تاریخ اخراج تا زمان بازگشت به کار به وی تعلق می‌گیرد، مطالبه کند. در مقابل، اگر مرجع رسیدگی اخراج را موجه تشخیص دهد، موضوع بازگشت به کار منتفی خواهد بود و کارگر حسب شرایط قانونی از حقوق و مزایای پایان کار مربوط برخوردار می‌شود.

برای اعتراض به اخراج، کارگر باید مدارک مربوط به رابطه کاری و نحوه پایان همکاری را جمع‌آوری کند. قرارداد کار، فیش حقوقی، سوابق بیمه، پیام‌ها و مکاتبات کاری، کارت ورود و خروج، مدارک پرداخت حقوق و هر مدرکی که نشان دهد کارگر تا پیش از اخراج مشغول به کار بوده است، می‌تواند در رسیدگی مؤثر باشد. اگر کارفرما ادعا کند اخراج به دلیل قصور یا تخلف انضباطی صورت گرفته است، بررسی رعایت تشریفات قانونی و وجود مستندات مربوط به این ادعا اهمیت زیادی خواهد داشت.

همچنین اگر کارگر پس از اخراج، حقوق معوقه، عیدی، سنوات، مزایای قانونی یا مطالبات دیگری از کارفرما داشته باشد، می‌تواند این مطالبات را نیز در چارچوب مقررات مربوط پیگیری کند. در نتیجه، اخراج غیرقانونی صرفاً به موضوع ادامه اشتغال محدود نمی‌شود و ممکن است آثار مالی متعددی برای کارگر و کارفرما داشته باشد.

در نهایت، اگر کارفرما بدون دلیل موجه و بدون رعایت مقررات قانون کار، کارگر را اخراج کند، کارگر می‌تواند از طریق مراجع حل اختلاف اداره کار اعتراض خود را مطرح کند. در صورت احراز غیرموجه بودن اخراج، مطابق ماده ۱۶۵ قانون کار امکان صدور حکم بازگشت به کار و پرداخت حقوق مربوط به دوره اخراج وجود دارد. بنابراین بهتر است کارگر پس از اخراج، مدارک اشتغال و دلایل مربوط به غیرقانونی بودن اخراج را حفظ کرده و در اسرع وقت برای پیگیری حقوق خود اقدام کند.