رای وحدت رویه در خصوص افراز املاک مشاع چیست؟

در خصوص افراز املاک مشاع، رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور به‌طور کلی بر این اصل تأکید دارد که مرجع صالح برای افراز، ابتدا اداره ثبت اسناد و املاک است؛ مگر در مواردی که ملک از نظر ثبتی قابل افراز نباشد یا میان شرکا اختلافات حقوقی وجود داشته باشد.

بر اساس رویه قضایی، اگر ملک دارای سند رسمی و جریان ثبتی خاتمه‌یافته باشد و بین شرکا اختلافی از نظر مالکیت وجود نداشته باشد، درخواست افراز باید در واحد ثبتی محل وقوع ملک رسیدگی شود.

اما اگر ملک به دلایل فنی یا ثبتی قابل افراز نباشد یا یکی از شرکا نسبت به مالکیت یا حدود سهم اعتراض داشته باشد، موضوع از صلاحیت اداره ثبت خارج شده و رسیدگی به آن در دادگاه عمومی حقوقی انجام می‌شود.

رأی وحدت رویه در این زمینه به‌طور خلاصه بر این نکته تأکید دارد که صلاحیت اداره ثبت در افراز، اصل است و صلاحیت دادگاه استثنا محسوب می‌شود و فقط در صورت وجود مانع قانونی یا اختلاف حقوقی، دادگاه وارد رسیدگی می‌شود.

✔ در نتیجه، مسیر افراز املاک مشاع ابتدا از اداره ثبت آغاز می‌شود و در صورت وجود مانع یا اختلاف، به دادگاه حقوقی منتقل می‌گردد.